Riot Games thay cơ chế phản chiếu của Mel bằng khiên và tốc độ di chuyển: bản vá 26.22 và cái giá của một kỹ năng không thể cân bằng

Phát đạn thứ tư của Jhin rời nòng súng. Nó bay thẳng về phía Mel, và nó không biến mất. Nó quay đầu.

Người chơi Jhin ngồi trước màn hình nhìn viên đạn của chính mình lao ngược lại, mang theo sát thương cộng dồn của cả bốn phát, rồi giết anh ta trước khi ngón tay kịp chạm phím lùi. Trong tai nghe không có tiếng ai la. Chỉ có tiếng thở.

Vài tháng sau, một pha khác, ở một máy chủ khác. Seraphine tung chiêu cuối — làn sóng mê hoặc dài gần trọn một hành lang hẹp, thứ vũ khí khai trận đắt nhất trong bộ kỹ năng của cô. Mel giơ tay. Làn sóng quay ngược. Đội hình đối phương, kể cả người vừa tung nó ra, đứng chôn chân trong bốn giây, và trận đấu kết thúc ngay tại khung hình đó.

Hai khoảnh khắc ấy là lý do Mel tồn tại trong Liên Minh Huyền Thoại. Chúng cũng là lý do cô sắp thôi tồn tại theo đúng cách ấy.

Có những bàn thắng không vào lưới, mà vào ký ức. Trong một trận LMHT cũng vậy: có những pha xử lý không hề xuất hiện trên bảng sát thương cuối trận, không được tính vào chỉ số, không ai chấm điểm — chúng chỉ tồn tại trong đầu người bị hại và trong những đoạn clip được chia sẻ mười nghìn lần. Cơ chế phản chiếu của Mel sống trong đúng cái vùng ký ức đó. Và bản vá 26.22 vừa quyết định xóa nó đi.

Bối cảnh: một kỹ năng bị kết án bởi chính những khoảnh khắc làm nên nó

Mel là pháp sư đường giữa, được thiết kế quanh một ý tưởng khá lạ: cô không giỏi né đòn, cô giỏi trả đòn. Trong bộ kỹ năng của cô, W là ô cửa sổ phòng thủ — một kỹ năng mở ra trong vài khung hình, và trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, mọi vật thể bay tới đều bị bật ngược trở lại phía người bắn.

Về mặt kỹ thuật, đây là một cơ chế đẹp. Nó thưởng cho việc đọc trận đấu thay vì phản xạ tay. Người chơi Mel giỏi không cần nhấn W nhanh; họ cần nhấn W đúng. Họ phải nhìn ra trước nửa giây rằng Seraphine sắp tung chiêu cuối, rằng Jhin đang giữ phát thứ tư, rằng Ezreal vừa đủ năng lượng cho một phát bắn tỉa. Đó là một kỹ năng trí tuệ, không phải kỹ năng cơ bắp, và trong một trò chơi mà phần lớn sự khác biệt giữa người chơi giỏi và người chơi xuất sắc nằm ở tốc độ tay, thì một kỹ năng thuần đọc trận đấu là thứ đáng được bảo tồn.

Nhưng nó có một khiếm khuyết chí mạng về mặt thiết kế: sức mạnh của nó không thể chia nhỏ.

Đây là điểm mấu chốt mà bất kỳ ai từng làm cân bằng game đều nhận ra. Một kỹ năng có thể điều chỉnh được là kỹ năng có thang đo — giảm 5% sát thương, tăng 0,25 giây hồi chiêu, thu hẹp bán kính. Còn phản chiếu thì chỉ có hai trạng thái: bật hoặc tắt. Nó hoặc chặn được chiêu cuối của Seraphine, hoặc không. Không có phiên bản "chặn được 70% chiêu cuối của Seraphine".

Theo thông báo của Riot Games, đội ngũ thiết kế đã trải qua nhiều vòng điều chỉnh để cố giữ lại cơ chế này trước khi đi đến quyết định thay thế. Tôi đọc chi tiết đó và thấy nó quen thuộc đến mức khó chịu. Trong mười bốn năm theo dõi ngành này, tôi đã thấy đúng cái mô thức ấy lặp lại: một cơ chế bị đánh giá là quá mạnh, bị cắt giảm số liệu, vẫn mạnh, bị cắt giảm tiếp, vẫn mạnh — cho đến khi ai đó trong phòng họp nói ra điều mà tất cả đã biết từ đầu. Vấn đề không nằm ở con số. Vấn đề nằm ở bản chất cơ chế.

Bản vá 26.22 là lần đầu tiên Riot chịu thừa nhận điều đó bằng hành động.

Phân tích: bốn thay đổi, một sự di trú danh tính

Thay đổi lớn nhất nằm ở W. Kỹ năng này không còn phản chiếu vật thể bay tới nữa. Thay vào đó, nó phá hủy chúng — chặn đứng, xóa khỏi không gian, nhưng không trả lại sát thương cho người bắn. Và để bù, W giờ trao khiên cùng tốc độ di chuyển cho những đồng đội đứng gần Mel trong lúc kích hoạt.

Hãy đọc lại câu đó chậm một chút. Một kỹ năng từng là công cụ trừng phạt — thứ khiến đối phương sợ phải bắn — giờ trở thành công cụ bảo vệ. Cùng một phím, cùng một vị trí trên thanh kỹ năng, nhưng chức năng trong trận đấu đã đổi hoàn toàn phạm trù.

Ba thay đổi còn lại trong bộ kỹ năng không ồn ào như vậy, nhưng chúng chỉ về cùng một hướng.

Nội tại của Mel bị giảm sát thương và thời gian hiệu lực ở giai đoạn đầu trận, đổi lại là khả năng lớn lên theo máu và giáp. Với một pháp sư đường giữa, việc nội tại scale theo giáp là một tín hiệu rất lạ — giáp không giúp bạn thắng giao tranh tay đôi, nó giúp bạn sống sót khi bị lao vào. Đó là tín hiệu của một champion được thiết kế để chịu đòn và đứng lại, không phải để áp đảo.

Q bị dồn lại: sát thương dồn cục ở phát đầu bị chia bớt sang các phát sau. Đây là thay đổi kinh điển để hạ nhiệt sức mạnh đường giữa sớm. Một pháp sư có Q dồn cục mạnh sẽ đẩy lính, trao đổi máu và tạo áp lực bản đồ trước khi đối phương kịp lên trang bị kháng phép. Chia đều sát thương ra nghĩa là Mel cần nhiều thời gian hơn để làm điều tương tự — và trong LMHT, thời gian là thứ đắt nhất trên bản đồ.

E là thay đổi tôi thấy thú vị nhất, và cũng là thay đổi bị bỏ qua nhiều nhất trong các bản tin. Thời gian trói chân giờ phụ thuộc khoảng cách: giảm khi mục tiêu ở gần, tăng khi mục tiêu ở rìa tầm với. Nhìn qua thì đây là một chỉnh sửa kỹ thuật nhỏ. Nhìn kỹ, nó là một cơ chế khuyến khích được viết thẳng vào luật chơi — nó trả tiền cho người chơi đứng xa, và đánh thuế người chơi đứng gần.

Đó là ngôn ngữ thiết kế của một support, không phải của một đường giữa.

Chiêu cuối bị tăng hồi chiêu và giảm sức mạnh theo cấp độ. Đây là nhát cắt vào đúng thứ làm nên giá trị chọn tướng của Mel trong đấu trường chuyên nghiệp: khả năng mở giao tranh và khóa mục tiêu bằng một đòn duy nhất. Giảm sức mạnh chiêu cuối nghĩa là giảm giá trị của Mel như một lựa chọn "bấm nút và thắng".

Ghép bốn mảnh lại, bức tranh hiện ra rõ: Mel mất cửa sổ mạnh nhất của mình — giai đoạn đầu và giữa trận, khi một pha phản chiếu đúng có thể đảo ngược cục diện — và được đẩy về phía cuối trận, nơi giá trị của cô nằm ở việc giữ đồng đội sống sót.

Nói cách khác, Riot không giảm sức mạnh của Mel. Riot chuyển nhà cô sang một khu phố khác.

Ai được, ai mất

Nhóm hưởng lợi rõ ràng nhất là những champion phụ thuộc vào vật thể bay — nhóm mà trước đây bị trừng phạt bởi chính đòn đánh của mình. Jhin với phát thứ tư. Seraphine với chiêu cuối. Toàn bộ lớp tướng xạ thủ và pháp sư tầm xa vốn phải tính toán xem có nên bắn hay không khi Mel còn W.

Nhóm thứ hai là các tướng lao vào cận chiến. Trước đây, lao vào một Mel còn W là một canh bạc: nếu cô ấy giữ kỹ năng đúng lúc, đòn mở màn của bạn bị bật lại. Giờ thì không còn nỗi sợ đó nữa.

Nhóm thứ ba, và đây là nhóm ít được nhắc tới nhất: đồng đội của Mel. Khiên cộng tốc độ di chuyển cho nhiều mục tiêu cùng lúc là một trong những dạng hỗ trợ mạnh nhất trong LMHT, vì nó không thể bị vô hiệu hóa bằng cách né. Bạn không né được một tấm khiên.

Phía mất thì rõ ràng hơn nhiều, và mất theo kiểu khó chịu hơn nhiều.

Người chơi Mel chuyên nghiệp — nhóm người đã dành hàng trăm giờ để học chính xác khung hình nào thì W bắt được chiêu cuối của Seraphine — mất toàn bộ khoản đầu tư đó. Đây là dạng thay đổi tàn nhẫn nhất mà một đội cân bằng có thể tung ra. Giảm sát thương thì người chơi giỏi vẫn giỏi, họ chỉ cần tính lại. Xóa cơ chế thì kỹ năng của họ bốc hơi. Trong ngành này, chúng ta có một cách gọi cho hiện tượng đó, và nó không hề dễ nghe: kỹ năng bị lỗi thời.

Nhóm mất thứ hai là các đội tuyển dùng Mel như một lựa chọn khắc chế vào đội hình nhiều vật thể bay. Lựa chọn đó giờ không còn giá trị tương đương.

Góc nhìn phản trực giác: Riot đã sửa đúng thứ dễ sửa, không phải thứ cần sửa

Đây là chỗ tôi muốn dừng lại lâu hơn phần còn lại của bài viết.

Riot nêu mục tiêu thiết kế rất rõ: hạn chế những tình huống quá ức chế khi đối đầu với Mel. Vấn đề là, cái ức chế mà W gây ra có hai tầng, và bản vá này chỉ chạm vào một tầng.

Tầng thứ nhất, tầng ồn ào: đối phương bắn một đòn mạnh, đòn đó quay lại và giết chính họ, hoặc tệ hơn — quay lại và khóa chết cả đội họ. Đây là loại ức chế tạo ra clip. Nó gây ra cảm giác bất công tột độ vì nó phá vỡ quy tắc cơ bản của trò chơi: đòn bạn bắn ra không bao giờ làm hại bạn. Tầng này đã bị xóa.

Tầng thứ hai, tầng im lặng: đối phương bắn một đòn mạnh, và đòn đó biến mất. Không sát thương, không hiệu ứng, không gì cả. Bạn đã tiêu tốn năng lượng, thời gian hồi chiêu, và một khoảnh khắc quyết định — để nhận lại con số không.

W mới vẫn phá hủy vật thể bay. Tức là tầng ức chế thứ hai vẫn còn nguyên, chỉ khoác áo khác. Cảm giác "chiêu của tôi vô nghĩa" không hề giảm đi. Cảm giác "chiêu của tôi giết tôi" thì biến mất.

Và đây là điểm tôi cho là đáng bàn nhất trong toàn bộ thông báo này: Riot đang sửa cái ức chế dễ thấy, không phải cái ức chế phổ biến.

Bằng chứng nằm ngay trong cách Riot mô tả vấn đề. Hai ví dụ được nêu ra — phản chiếu chiêu cuối của Seraphine để mê hoặc cả đội địch, phản chiếu phát thứ tư của Jhin trở lại người bắn — đều là những tình huống cực đoan. Chúng tuyệt đẹp, chúng đáng lên clip, và chúng cực kỳ hiếm.

Thông báo không đưa ra bất kỳ con số nào về tần suất. Bao nhiêu phần trăm số trận đấu có Mel thực sự chứng kiến một pha phản chiếu đảo ngược cục diện? Chúng ta không biết. Bao nhiêu phần trăm số lần W được bấm chỉ đơn thuần là chặn một phát đạn lẻ? Chúng ta cũng không biết. Tỉ lệ thắng của Mel trước và sau bản vá? Không có. Tỉ lệ chọn, tỉ lệ cấm? Không có.

Tôi đã dành cả thập kỷ đọc các bản ghi chú cân bằng, và tôi học được một điều: khi một quyết định thiết kế được biện minh bằng hai câu chuyện thay vì một bảng số liệu, thì rất có thể quyết định đó được thúc đẩy bởi cảm giác của cộng đồng chứ không phải bởi dữ liệu vận hành. Điều đó không có nghĩa là quyết định sai. Nó có nghĩa là chúng ta không có cách nào kiểm chứng, và đó là một vị trí rất khó chịu để đứng.

Còn một điều nữa, và nó là một mâu thuẫn nội tại. Riot nói bản vá sẽ khiến Mel cân bằng hơn mà vẫn giữ được bản sắc độc đáo của cô. Nhưng bản sắc độc đáo ấy chính là cơ chế phản chiếu — chính là thứ vừa bị xóa. Hai câu này không thể cùng đúng. Bạn không thể vừa giữ được một thứ vừa xóa nó đi.

Có một khả năng khác, và tôi cho rằng nó đúng hơn: bản sắc mới của Mel sẽ là bản sắc của một pháp sư hỗ trợ. Khiên cho đồng đội, tốc độ di chuyển cho đồng đội, trói chân thưởng cho khoảng cách xa, nội tại scale theo giáp để chịu đòn. Đó là chữ ký của lớp tướng hỗ trợ, không phải của lớp tướng đường giữa. Việc Riot chuyển Mel sang đó có thể là kết quả dự kiến ngay từ đầu — chỉ là nó không được nói ra theo cách đó.

Điều đáng chú ý nhất lại là điều không có trong thông báo

Không có đội tuyển nào được nhắc tên. Không có tuyển thủ nào. Không có giải đấu nào. Đây là một bản tin cân bằng máy chủ chính thức, và nó thuần túy nói về thiết kế champion.

Nhưng chính sự vắng mặt đó lại kể một câu chuyện.

Một thay đổi ở cấp độ làm lại kỹ năng — không phải chỉnh số, mà thay cơ chế — thường xuất hiện trong hai loại thông báo. Loại thứ nhất là thông báo cân bằng thường kỳ, khi vấn đề chỉ là sức mạnh. Loại thứ hai là thông báo khẩn, khi một champion đang phá hỏng tính toàn vẹn của đấu trường chuyên nghiệp và cần bị xử lý trước một giải lớn.

Thông báo này thuộc loại thứ nhất. Và khoảng cách giữa ngày công bố và ngày bản vá lên máy chủ chính thức — khoảng ba tuần theo nội dung được nêu — đủ dài để thấy rằng Riot không coi đây là một cuộc khủng hoảng. Họ coi đây là một vấn đề về mức độ hài lòng của người chơi, không phải một vấn đề về tính công bằng trong thi đấu đỉnh cao.

Tôi không hoàn toàn tin vào cách đọc đó, nhưng nó là cách đọc hợp lý nhất từ những gì được công bố.

Một giả thuyết nữa mà tôi cho là có cơ sở: cơ chế phản chiếu có lẽ đã là một vấn đề dai dẳng trong các buổi đấu tập chuyên nghiệp, chứ không chỉ trong hàng đợi đơn. Lý do tôi nghĩ vậy rất đơn giản — các đội thiết kế không vứt bỏ một cơ chế đặc trưng sau nhiều vòng điều chỉnh thất bại, trừ khi cơ chế đó không thể điều chỉnh về mặt cấu trúc. Và khi họ vứt bỏ, thường là vì áp lực đến từ nơi có tiếng nói lớn nhất. Hàng đợi đơn có tiếng nói lớn vì đông. Đấu trường chuyên nghiệp có tiếng nói lớn vì đắt.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu và các buổi đấu tập của tôi trong nhiều mùa giải, những champion có hồ sơ đối đầu hẹp nhưng cực kỳ khó chịu thường sống sót lâu hơn những champion mạnh toàn diện. Chúng không bị cấm nhiều, không bị chọn nhiều, nhưng mỗi lần xuất hiện là một lần ai đó phải đổi toàn bộ kế hoạch ban chọn. Mel nằm đúng trong nhóm đó. Và nhóm đó luôn là nhóm bị xử lý cuối cùng, khi mọi thứ khác đã ổn.

Điều tôi tin, và điều tôi không thể chứng minh

Tôi tin rằng quyết định này đúng về mặt thiết kế. Một cơ chế chỉ có hai trạng thái thì không thể sống trong một trò chơi cần hàng trăm mức cân bằng tinh tế. Riot đã thử, đã thất bại, và đã thừa nhận. Đêm vỡ giọng ấy dạy tôi rằng sự chân thật đắt hơn sự hoàn hảo — và một đội thiết kế dám nói "chúng tôi đã thử nhiều lần và không được" đáng tin hơn một đội thiết kế nói "chúng tôi đã tìm ra giải pháp hoàn hảo".

Tôi cũng tin rằng đối với đấu trường chuyên nghiệp, thay đổi này có thể tốt hơn vẻ ngoài của nó. Mất sức mạnh đường giữa nhưng có thêm khả năng đi hỗ trợ là một dạng linh hoạt mà các huấn luyện viên ban chọn rất thích, vì nó cho phép giấu vai trò của một champion cho đến khi đối phương đã chốt đội hình. Trong một trận BO5, sự mơ hồ có giá trị hơn sức mạnh thuần túy. Một Mel có thể đi hai đường khiến đối phương phải chuẩn bị hai kế hoạch.

Nhưng tôi không thể chứng minh điều đó, và tôi sẽ không giả vờ là mình có thể. Bản thân thông báo không đưa ra một con số nào về tỉ lệ thắng, tỉ lệ chọn, hay tỉ lệ xuất hiện của Mel ở bất kỳ máy chủ nào. Mọi kết luận về sức mạnh hậu bản vá đều là suy đoán. Tôi viết bài này với ý thức rõ ràng rằng mình đang phân tích một quyết định thiết kế, không phải một kết quả thi đấu.

Và có một điều tôi chắc chắn hơn cả: mỗi bản ghi chú cân bằng là một lời hứa chưa kịp viết bằng mực. Riot hứa rằng Mel sẽ cân bằng hơn, rằng cô vẫn giữ được bản sắc, rằng người chơi sẽ thấy dễ chịu hơn khi đối đầu với cô. Những lời hứa đó chỉ được kiểm chứng trong hàng triệu trận đấu tiếp theo, bởi những người chơi không đọc thông báo, không quan tâm đến triết lý thiết kế, và chỉ biết một điều duy nhất: hôm nay mình bấm chiêu và nó không làm gì cả.

Kết

Có một câu hỏi tôi luôn mang theo khi đọc những thay đổi như thế này, và nó không dành riêng cho Mel: khi một cơ chế bị xóa vì nó quá khó cân bằng, chúng ta đang bảo vệ trò chơi hay đang bảo vệ sự dễ chịu của số đông? Cả hai đều là mục tiêu chính đáng. Nhưng chúng không phải cùng một mục tiêu, và mỗi lần phải chọn, chúng ta lại mất đi một chút gì đó ở phía bên kia.

Những người chơi Mel đã học cách đọc khung hình sẽ mang theo ký ức về những pha phản chiếu của họ lâu hơn bất kỳ bản vá nào tồn tại. Phát đạn thứ tư của Jhin vẫn sẽ quay đầu trong đầu họ, kể cả khi nó không còn quay đầu trên màn hình nữa.

Và có lẽ đó là điều duy nhất trong toàn bộ câu chuyện này mà không ai có thể vá lại được.